മാക്രോ ഇക്കണോമിക് സ്റ്റെബിലൈസേഷൻ നടപടികൾ (Macroeconomic Stabilization Measures) - ഹ്രസ്വകാല നയങ്ങൾ (Short-term measures)
ഘടനാപരമായ പരിഷ്കരണ നടപടികൾ (Structural Adjustment Measures) - ദീർഘകാല നയങ്ങൾ (Long-term measures)
1. മാക്രോ ഇക്കണോമിക് സ്റ്റെബിലൈസേഷൻ (Macroeconomic Stabilization)
ഇത് ഒരു ഹ്രസ്വകാല പരിപാടിയാണ് (Short-term programme).
ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലെ താൽക്കാലിക പ്രതിസന്ധികൾ പരിഹരിക്കുക എന്നതാണ്, അതായത് പണപ്പെരുപ്പം (Inflation) നിയന്ത്രിക്കുക, വിദേശനാണ്യ ശേഖരം (Foreign Exchange Reserves) വർദ്ധിപ്പിക്കുക, ബാലൻസ് ഓഫ് പെയ്മെന്റ് (BoP) പ്രതിസന്ധി മറികടക്കുക എന്നിവ.
ഇത് പ്രധാനമായും ഡിമാൻഡ് മാനേജ്മെന്റുമായി (Demand Management) ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
2. ഘടനാപരമായ പരിഷ്കരണങ്ങൾ (Structural Reforms)
മൊത്തത്തിലുള്ള വിതരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കൂട്ടുന്നതിനുമുള്ള ദീർഘകാല നടപടികളാണിത്. ഉദാരവൽക്കരണം, സ്വകാര്യവൽക്കരണം, ആഗോളവൽക്കരണം (LPG) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും മൊത്തത്തിലുള്ള വിതരണം (Supply) വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നത് സപ്ലൈ-സൈഡ് (Supply-side) നയമാണ്. ഇത് ദീർഘകാല ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള ഘടനാപരമായ പരിഷ്കരണമാണ്.
അഡ്മിനിസ്റ്റേർഡ് പ്രൈസ് മെക്കാനിസം (Administered Price Mechanism - APM) അഥവാ സർക്കാർ നിശ്ചയിക്കുന്ന വിലനിയന്ത്രണങ്ങൾ പൊളിച്ചെഴുതുന്നത് വിപണിയെ കൂടുതൽ ഉദാരവൽക്കരിക്കുന്നതിനുള്ള (Liberalization) ഘടനാപരമായ നയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
