മഹാത്മാഗാന്ധി ദരിദ്രരെയും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരെയും ഉന്നമിപ്പിക്കുന്നതിൽ അഗാധമായി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായിരുന്നു. ഈ പ്രത്യേക ഉദ്ധരണി 1948-ൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയ "താലിസ്മാൻ" അല്ലെങ്കിൽ ഗാന്ധിയുടെ താലിസ്മാൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണ്. പൂർണ്ണ ഉദ്ധരണി ഇങ്ങനെയാണ്:
"നിങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ദരിദ്രനും ദുർബലനുമായ മനുഷ്യന്റെ മുഖം ഓർമ്മിക്കുക, നിങ്ങൾ ആലോചിക്കുന്ന നടപടി അദ്ദേഹത്തിന് എന്തെങ്കിലും പ്രയോജനം ചെയ്യുമോ എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കുക. അതിലൂടെ അയാൾക്ക് എന്തെങ്കിലും നേട്ടമുണ്ടാകുമോ? അത് അയാളുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലും വിധിയിലും ഒരു നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുമോ?"
ഈ തത്വം ഇനിപ്പറയുന്നവയ്ക്ക് ഒരു മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ തത്വശാസ്ത്രമായി മാറി:
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ വികസന നയങ്ങൾ
ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള സാമൂഹിക ക്ഷേമ പരിപാടികൾ
പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ
സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുമോ എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഏതൊരു പ്രവൃത്തിയും നയവും തീരുമാനവും വിലയിരുത്തണമെന്ന് ഉദ്ധരണി ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഗാന്ധിയുടെ സർവോദയ (എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം), അന്ത്യോദയ (അവസാന വ്യക്തിയുടെ ഉയർച്ച) എന്നീ ദർശനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായിരുന്നു ഇത്.
മറ്റ് ഓപ്ഷനുകൾ തെറ്റാണ്:
ജവഹർലാൽ നെഹ്റു - ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രി, ആധുനികവൽക്കരണത്തിലും വ്യവസായവൽക്കരണത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു
സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി - ആര്യസമാജത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ, സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്
സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ - യുവജന ശാക്തീകരണത്തിനും ദേശീയ ഉണർവിനും ഊന്നൽ നൽകിയ ആത്മീയ നേതാവ്
സമഗ്ര വികസനത്തിനും സാമൂഹിക നീതിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പരീക്ഷണമായി ഈ ഉദ്ധരണി ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്.
