വാക്സിനുകളിലെ ഘടകങ്ങൾ സാധാരണയായി എന്താണ്?
Aവിറ്റാമിനുകളും ധാതുക്കളും
Bരോഗകാരികളോ അവയുടെ ഘടകങ്ങളോ
Cപ്രതിവിഷങ്ങളും ആൻ്റിബയോട്ടിക്കുകളും
Dകൊഴുപ്പുകളും കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകളും
Answer:
B. രോഗകാരികളോ അവയുടെ ഘടകങ്ങളോ
Read Explanation:
വാക്സിനുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദീകരണം
വാക്സിനുകളുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം
- വാക്സിനുകളുടെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം ശരീരത്തിൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി ഉളവാക്കുക എന്നതാണ്.
- ഇതിനായി, ഒരു രോഗമുണ്ടാക്കുന്ന സൂക്ഷ്മാണുവിനെയോ (ബാക്ടീരിയ, വൈറസ് തുടങ്ങിയവ) അല്ലെങ്കിൽ ആ സൂക്ഷ്മാണുവിൻ്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗത്തെയോ (പ്രോട്ടീനുകൾ, വിഷവസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയവ) ജീവനോടെയോ നിർജ്ജീവമാക്കിയോ വാക്സിനിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- ഇവ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ശരീരം ഇവയെ പുറത്തുനിന്നുള്ള ആക്രമണകാരികളായി (antigens) തിരിച്ചറിയുകയും ഇവയ്ക്കെതിരെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം സജ്ജീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രതിരോധ സംവിധാനം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു
- ശരീരം ഈ 'ആക്രമണകാരികളെ' നേരിടാൻ പ്രത്യേകതരം കോശങ്ങളെ (B-കോശങ്ങൾ, T-കോശങ്ങൾ) ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു.
- പ്രധാനമായും, പ്രതിരോധ സംവിധാനം ആൻ്റിബോഡികൾ (antibodies) എന്ന പ്രോട്ടീനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഈ ആൻ്റിബോഡികൾ യഥാർത്ഥ രോഗകാരികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്.
- വാക്സിനേഷനിലൂടെ ശരീരത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന ഈ ആൻ്റിബോഡികളും ഓർമ്മശേഷിയുള്ള പ്രതിരോധ കോശങ്ങളും (memory cells) ഭാവിയിൽ യഥാർത്ഥ രോഗാണു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയാണെങ്കിൽ അതിനെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രതിരോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
വാക്സിനുകളിലെ വിവിധതരം ഘടകങ്ങൾ
- രോഗാണുക്കൾ അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ: മിക്കവാറും വാക്സിനുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തിയതോ (attenuated) നിർജ്ജീവമാക്കിയതോ (inactivated) ആയ രോഗാണുക്കളോ, അല്ലെങ്കിൽ രോഗാണുക്കളുടെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള പ്രോട്ടീനുകളോ (subunits) ആണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, പോളിയോ വാക്സിൻ, അഞ്ചാംപനി വാക്സിൻ എന്നിവ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തിയ വൈറസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- വിഷാംശങ്ങൾ (Toxoids): ചില ബാക്ടീരിയകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വിഷാംശങ്ങളെ നിർവീര്യമാക്കി (toxoids) വാക്സിനുകളിൽ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ടെറ്റനസ്, ഡിഫ്തീരിയ വാക്സിനുകൾ.
- mRNA വാക്സിനുകൾ: സമീപകാലത്ത് പ്രചാരം നേടിയ mRNA വാക്സിനുകൾ, രോഗാണുവിൻ്റെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രോട്ടീൻ നിർമ്മിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം (genetic code) ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നു. ഈ പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അതിനെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സഹായക ഘടകങ്ങൾ (Adjuvants)
- വാക്സിനുകളുടെ ഫലപ്രാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി ചിലപ്പോൾ സഹായക ഘടകങ്ങൾ (adjuvants) ചേർക്കാറുണ്ട്. ഇവ പ്രതിരോധ പ്രതികരണം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട വസ്തുതകൾ
- വാക്സിനുകളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന രോഗാണുക്കൾക്കോ അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾക്കോ രോഗം വരുത്താനുള്ള ശേഷി വളരെ കുറവോ തീരെ ഇല്ലാത്തതോ ആയിരിക്കും. അതിനാൽ, വാക്സിൻ സ്വീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് രോഗം വരില്ല.
- ഇവ ശരീരത്തിൽ പ്രതിരോധ ശേഷി വളർത്താനുള്ള ഉത്തേജകങ്ങൾ (stimulants) മാത്രമാണ്.