ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് രോഗാണുക്കളെ വിഴുങ്ങി നശിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെ എന്തു പറയുന്നു?
Aപൈറോജെനിസിസ്
Bഫാഗോസൈറ്റോസിസ്
Cസിംബയോസിസ്
Dപാത്തോജെനിസിസ്
Answer:
B. ഫാഗോസൈറ്റോസിസ്
Read Explanation:
ഫാഗോസൈറ്റോസിസ്: ഒരു വിശദീകരണം
പ്രധാന ആശയങ്ങൾ:
- ഫാഗോസൈറ്റോസിസ് (Phagocytosis) എന്നത് ജീവനുള്ള കോശങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിലെ ചില കോശങ്ങൾ, ബാഹ്യകണികകളെയോ രോഗാണുക്കളെയോ (ബാക്ടീരിയ, വൈറസുകൾ, കോശങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ) വലിച്ചെടുത്ത് വിഴുങ്ങി നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന പ്രക്രിയയാണ്.
- 'ഫാഗോസൈറ്റ്' (Phagocyte) എന്നാൽ 'വിഴുങ്ങുന്ന കോശം' എന്നാണർത്ഥം.
- പ്രധാന ഫാഗോസൈറ്റുകൾ: ന്യൂട്രോഫിൽ (Neutrophil), മാക്രോഫേജ് (Macrophage), മോണോസൈറ്റ് (Monocyte) എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഫാഗോസൈറ്റുകൾ.
പ്രക്രിയയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ:
- അംഗീകാരം (Recognition): ഫാഗോസൈറ്റ് രോഗാണുവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഇത് രോഗാണുക്കളുടെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള പ്രത്യേക തന്മാത്രകളെ (antigens) തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് നടക്കുന്നത്.
- ഒട്ടിച്ചേരൽ (Adherence): രോഗാണു ഫാഗോസൈറ്റ് കോശവുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെടുന്നു.
- വിലയെടുക്കൽ (Ingestion): ഫാഗോസൈറ്റ് കോശം രോഗാണുവിനെ വലയം ചെയ്ത് കോശത്തിനുള്ളിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് കോശത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ വളഞ്ഞ് രോഗാണുവിനെ ഒരു സഞ്ചിക്കുള്ളിലാക്കുന്നു. ഈ സഞ്ചിയെ ഫാഗോസോം (Phagosome) എന്ന് പറയുന്നു.
- ലൈസോസോമിന്റെ സംയോജനം (Fusion with Lysosome): ഫാഗോസോം കോശത്തിനുള്ളിലെ ലൈസോസോം (Lysosome) എന്ന അവയവവുമായി സംയോജിക്കുന്നു. ലൈസോസോമുകളിൽ ശക്തമായ ദഹനരസങ്ങൾ (enzymes) അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
- നാശം (Digestion/Destruction): ലൈസോസോമിലെ ദഹനരസങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് രോഗാണുവിനെ വിഘടിപ്പിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നു.
- വിസർജ്ജനം (Egestion): ദഹിച്ച അവശിഷ്ടങ്ങൾ കോശത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു.
പ്രാധാന്യം:
- ശരീരത്തെ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമാണിത്.
- കേടുവന്ന കോശങ്ങളെയും ശരീരത്തിലെ അനാവശ്യ വസ്തുക്കളെയും നീക്കം ചെയ്യാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
പരീക്ഷാ ബന്ധിതമായ ചില വിവരങ്ങൾ:
- പ്രതിരോധശാസ്ത്രം (Immunology): ശരീരത്തിന്റെ രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനശാഖയാണ്. ഫാഗോസൈറ്റോസിസ് ഇതിലെ ഒരു പ്രധാന പ്രവർത്തനമാണ്.
- കോശജന്തുശാസ്ത്രം (Cell Biology): കോശങ്ങളുടെ ഘടനയെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ ഫാഗോസൈറ്റോസിസ് ഒരു പ്രധാന വിഷയമാണ്.
- പ്രധാനപ്പെട്ട ഫാഗോസൈറ്റുകൾ: ന്യൂട്രോഫിലുകൾ രക്തത്തിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നവയാണ്, രോഗാണുക്കളെ വേഗത്തിൽ നശിപ്പിക്കുന്നു. മാക്രോഫേജുകൾ ശരീരകലകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു, ദീർഘകാല പ്രതിരോധത്തിലും കോശങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലും പങ്കുവഹിക്കുന്നു.