പരിസ്ഥിതിക അനുക്രമണത്തിന്റെ നിർവചനം ഇതാണ്. ഒരു പ്രദേശത്ത് ആദ്യമായി വരുന്ന പയനിയർ സ്പീഷീസുകൾ മുതൽ കാലാവസ്ഥാ സമൂഹമായ (climax community) സ്ഥിരമായ ഒരു സമൂഹം ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ സ്പീഷീസുകളുടെ ഘടനയിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ സാധാരണയായി ക്രമാനുഗതവും, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ പ്രവചനാതീതവുമാണ്.
ഒരു പരിധി വരെ പാരിസ്ഥിതിക അനുക്രമണം (ecological succession) പ്രവചനാതീതമാണ് (predictable).
എങ്കിലും പൂർണ്ണമായും പ്രവചനാതീതമാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല. ഇതിന് ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്:
പൊതുവായ പാറ്റേണുകൾ: അനുക്രമണത്തിന് ചില പൊതുവായ പാറ്റേണുകൾ ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പുതിയ ആവാസവ്യവസ്ഥ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ (പ്രാഥമിക അനുക്രമണം - primary succession) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു തടസ്സത്തിന് ശേഷം (ദ്വിതീയ അനുക്രമണം - secondary succession), പയനിയർ സ്പീഷീസുകൾ (pioneer species) ആദ്യം വരും, തുടർന്ന് വിവിധ സസ്യങ്ങളും ജന്തുക്കളും ക്രമാനുഗതമായി മാറിമാറി വരും. ഒടുവിൽ ഒരു ക്ലൈമാക്സ് കമ്മ്യൂണിറ്റി (climax community) രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ ഘട്ടങ്ങൾ പൊതുവെ പ്രവചിക്കാൻ കഴിയും.
പാരിസ്ഥിതിക സാഹചര്യങ്ങൾ: ഒരു പ്രദേശത്തെ കാലാവസ്ഥ, മണ്ണിന്റെ ഘടന, ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പാരിസ്ഥിതിക സാഹചര്യങ്ങൾ അനുക്രമണത്തിന്റെ ഗതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. സമാനമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സമാനമായ അനുക്രമണ പാറ്റേണുകൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
സ്പീഷീസുകളുടെ ലഭ്യത: ഒരു പ്രദേശത്ത് ലഭ്യമായ സ്പീഷീസുകൾ അനുക്രമണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്ത് എന്ത് സ്പീഷീസുകൾ വരും എന്ന് ഒരു പരിധി വരെ പ്രവചിക്കാൻ സാധിക്കും.
എന്നാൽ, ചില ഘടകങ്ങൾ പ്രവചനാതീതമാക്കുന്നു:
അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങൾ: കാട്ടുതീ, വെള്ളപ്പൊക്കം, വരൾച്ച തുടങ്ങിയ അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങൾ അനുക്രമണത്തിന്റെ ഗതിയെ മാറ്റിയേക്കാം.
സ്പീഷീസുകളുടെ ഇടപെടലുകൾ: ഓരോ സ്പീഷീസും മറ്റ് സ്പീഷീസുകളുമായി നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകൾ (മത്സരം, സഹവർത്തിത്വം, വേട്ടയാടൽ തുടങ്ങിയവ) സങ്കീർണ്ണമാണ്, ഇത് ചിലപ്പോൾ പ്രവചനാതീതമായ ഫലങ്ങളുണ്ടാക്കാം.
മാറ്റങ്ങളുടെ വേഗത: അനുക്രമണത്തിന്റെ വേഗത വ്യത്യാസപ്പെടാം. ചിലപ്പോൾ വളരെ വേഗത്തിലും ചിലപ്പോൾ വളരെ സാവധാനത്തിലുമായിരിക്കും മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുക. ഇത് കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, പാരിസ്ഥിതിക അനുക്രമണത്തിന് അടിസ്ഥാനപരമായ ചില പ്രവചനാതീതമായ പാറ്റേണുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അപ്രതീക്ഷിത സംഭവങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായ സ്പീഷീസ് ഇടപെടലുകളും കാരണം പൂർണ്ണമായും പ്രവചിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇതിനെ "ഒരു പരിധി വരെ പ്രവചനാതീതം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം.
