മുറിച്ചെടുത്ത ജീനിനെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡിഎൻഎ വാഹകർ ?
Aപ്ലാസ്മിഡ്
Bവെക്ടർ
Cക്രോമസോം
Dഹോസ്റ്റ് സെൽ
Answer:
B. വെക്ടർ
Read Explanation:
വെക്ടറുകൾ (Vectors)
എന്താണ് വെക്ടറുകൾ?
- ജനിതക എൻജിനീയറിംഗിൽ, മുറിച്ചെടുത്ത ഒരു ജീനിനെ (recombinant DNA) ഒരു കോശത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടത്തിവിടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന തന്മാത്രകളെയാണ് വെക്ടറുകൾ എന്ന് പറയുന്നത്.
- ഇവ ജീൻ കൈമാറ്റത്തിനുള്ള വാഹകരായി വർത്തിക്കുന്നു.
പ്രധാനപ്പെട്ട വെക്ടറുകൾ
- പ്ലാസ്മിഡുകൾ (Plasmids): ബാക്ടീരിയകളിലെ കോശദ്രവ്യത്തിൽ കാണുന്ന വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഡി.എൻ.എ. തന്മാത്രകളാണ് ഇവ. ഇവയെ എളുപ്പത്തിൽ വേർതിരിച്ചെടുക്കാനും കൈകാര്യം ചെയ്യാനും സാധിക്കും. ജനിതക എൻജിനീയറിംഗിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന വെക്ടറുകളാണ് പ്ലാസ്മിഡുകൾ.
- ബാക്ടീരിയോഫേജുകൾ (Bacteriophages): ബാക്ടീരിയകളെ ബാധിക്കുന്ന വൈറസുകളാണ് ഇവ. ഇവയുടെ ജനിതക വസ്തുവിനെ (DNA) ആവശ്യമുള്ള ജീനിനെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പരിഷ്ക്കരിച്ച് വെക്ടറുകളായി ഉപയോഗിക്കാം.
- കോസ്മിഡുകൾ (Cosmids): പ്ലാസ്മിഡുകളും ബാക്ടീരിയോഫേജുകളും ചേർന്ന പ്രത്യേകതരം വെക്ടറുകളാണ് കോസ്മിഡുകൾ. ഇവയ്ക്ക് വലിയ ഡി.എൻ.എ. ഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയും.
- കൃത്രിമ ക്രോമസോമുകൾ (Artificial Chromosomes): ഉദാഹരണത്തിന്, यीസ്റ്റ് Artificial Chromosomes (YACs). വളരെ വലിയ ജീൻ ഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
വെക്ടറുകളുടെ ധർമ്മങ്ങൾ
- സ്വയം വിഭജിക്കാൻ കഴിവ് (Replication): വെക്ടറുകൾക്ക് അതിൻ്റെ ഡി.എൻ.എ.യെ കോശത്തിനുള്ളിൽ സ്വയം പകർപ്പ് എടുക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരിക്കണം.
- ആതിഥേയ കോശത്തിലേക്ക് കടത്താൻ എളുപ്പം (Easy Entry into Host Cell): എളുപ്പത്തിൽ കോശത്തിനുള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ സാധിക്കണം.
- അന്യ ജീനിനെ വഹിക്കാൻ ശേഷി (Capacity to Carry Foreign DNA): ആവശ്യമുള്ള ജീനിനെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷി ഉണ്ടായിരിക്കണം.
- തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടയാളം (Marker Gene): വെക്ടർ കോശത്തിൽ പ്രവേശിച്ചോ ഇല്ലയോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന ജീനുകൾ ഇതിൽ ഉണ്ടാവാം.
വിവിധ മേഖലകളിലെ ഉപയോഗം
- റീകോമ്പിനന്റ് ഡി.എൻ.എ. സാങ്കേതികവിദ്യ (Recombinant DNA Technology): ഇൻസുലിൻ, വളർച്ചാ ഹോർമോൺ തുടങ്ങിയ ഔഷധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
- ജനിതക ചികിത്സ (Gene Therapy): രോഗങ്ങൾ മാറ്റുന്നതിനായി പുതിയ ജീനുകളെ കോശങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
- വെക്ടറുകൾക്ക് സാധാരണയായി റീകോമ്പിനന്റ് ഡി.എൻ.എ.യെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള റെസ്ട്രിക്ഷൻ സൈറ്റുകൾ (Restriction Sites) ഉണ്ടായിരിക്കും.
- ലൈഗേസുകൾ (Ligases) എന്ന എൻസൈം ഉപയോഗിച്ച് അന്യ ജീനിനെ വെക്ടറിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.