"മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനായാണ് പിറക്കുന്നത്. എന്നാൽ അവൻ എല്ലായിടത്തും ചങ്ങലകളിലാണ്" എന്ന വാക്കുകൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായി, മനുഷ്യരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം എങ്ങനെ സാമൂഹ്യ, രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾ കൊണ്ടു തടസ്സപ്പെടുന്നുവെന്ന് റൂസ്സോ കാണിക്കുന്നു.
### യോജിക്കാത്ത നിരീക്ഷണം:
1. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ഒരുപാട് മുന്നേറിയിരിക്കുന്നു: ലോകമെങ്ങും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം വിലമതിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന വാക്കുകൾ, ചില സമൂഹങ്ങളിൽ ഭരണകൂടം, നിയമങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ വ്യക്തികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിന് വഴിയൊരുക്കിയേക്കാം.
2. സ്വാതന്ത്ര്യം ഏകദേശം സാദ്ധ്യമല്ല: എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും സമാനമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭ്യമല്ല, ഈ അഭിപ്രായം തർക്കസാമാന്യമാണെന്നു പറയാം.
3. സാമൂഹ്യതലത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം: സമൂഹത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, ഔദ്യോഗിക അടിമത്തം തുടങ്ങിയവ വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം തകരാറിലാക്കുന്നു.
അതുകൊണ്ടു, "മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനായാണ് പിറക്കുന്നത്" എന്ന ആശയത്തോട് തെറ്റായ രീതിയിൽ സഹിതമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതാണ്.
