സമായോജന തന്ത്രങ്ങൾ (Defence Mechanisms)
പ്രക്ഷേപണം (PROJECTION)
സ്വന്തം ബലഹീനത മറ്റുള്ളവരിൽ ആരോപിക്കുന്നു.
ഉദാ: പരീക്ഷക്ക് മാർക്ക് കുറഞ്ഞ കുട്ടി ചോദ്യപേപ്പറിനെ കുറ്റം പറയുന്നു.
തന്റെ പരാജയത്തിന്റെയോ കുറ്റബോധത്തിന്റെയോ ഉത്തരവാദിത്തം സ്വന്തം ഭാഗത്താണെന്ന് സമ്മതിക്കാതെ, അത് മറ്റുള്ളവരുടെയോ സാഹചര്യങ്ങളുടെയോ മേൽ ചാരുന്ന തന്ത്രമാണ് പ്രക്ഷേപണം.
ഇവിടെ രുവാൻ തനിക്ക് മാർക്ക് കുറഞ്ഞതിന് കാരണം തന്റെ പഠനക്കുറവാണെന്ന് സമ്മതിക്കാതെ, ചോദ്യപേപ്പർ കഠിനമാണെന്നും അധ്യാപകർ ക്ലാസിൽ പഠിപ്പിച്ചില്ലെന്നും പറഞ്ഞ് കുറ്റം മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
പുറകോട്ടുള്ള ഗതി/പാശ്ചാദ്‌ഗമനം (REGRESSION)
പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിട്ട് കൈകാര്യം ചെയ്യാതെ പിൻവാങ്ങി മുൻകാല സമായോജനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകുന്നു.
പ്രായത്തിന് ചേരാത്ത രീതിയിൽ ചെറിയ കുട്ടികളെപ്പോലെ പെരുമാറി മാനസിക സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
പ്രതിഗമനം എന്നും വിളിക്കുന്നു
ഉദാ: മാതാപിതാക്കൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കാൻ ബാലൻ ശിശുവിനെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു. (ഉദാഹരണത്തിന്: കരയുക, വിരൽ കുടിക്കുക)
ഉദാത്തീകരണം (SUBLIMATION)
അസ്വീകാര്യമായ ആഗ്രഹങ്ങളെ ശക്തമായ സാമൂഹിക അംഗീകാരമുള്ള, സ്വീകാര്യമായ പാതയിലേക്ക് തിരിച്ചു വിടുന്നു
ഉദാ: മക്കളില്ലാത്ത വ്യക്തി സാമൂഹ്യ സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട് നിരാശാബോധം ഒഴിവാക്കുന്നു
അനുപൂരണം (COMPENSATION)
ഒരു രംഗത്തുള്ള പോരായ്‌മ മറ്റൊരു രംഗത്തുള്ള ശക്തിയിലൂടെ മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന തന്ത്രം
ഉദാ: പഠനത്തിൽ മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയാത്ത കുട്ടി കായിക രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിച്ച് ആത്മാഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു
