നിരീക്ഷണം (Observation) എന്നത് ശാസ്ത്ര പഠനത്തിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രക്രിയാശേഷി (Process Skills) ആണ്. താഴെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സൂചകങ്ങൾ നിരീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായ പ്രക്രിയാശേഷികളായി വരുന്നു:
വസ്തുക്കൾ, സസ്യങ്ങൾ, ജന്തുക്കൾ എന്നിവയെ തിരിച്ചറിയുന്നു:
സാമ്യവ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു:
നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ, വസ്തുക്കളുടെ, സസ്യങ്ങളുടെ, ജന്തുക്കളുടെ സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും കണ്ടെത്തി, അവയുടെ നൈസർഗിക പ്രത്യേകതകൾ വിലയിരുത്തുന്നു.
സവിശേഷതകൾ കൃത്യമായി വിശദീകരിക്കുന്നു:
നിരീക്ഷണത്തിന്റെ മൂല്യത്തിൽ, ഓരോ വസ്തുവിന്റെ, സസ്യത്തിന്റെ, ജന്തുവിന്റെ സവിശേഷതകൾ സുതാര്യമായി, കൃത്യമായി വിശദീകരിക്കുന്നത്.
ഒന്നിലധികം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവരശേഖരണം:
നിരീക്ഷണത്തിലേക്ക് വിശദമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഉപയോഗം: കാഴ്ച, ശ്രവണം, സ്പർശം, ഗന്ധം എന്നിവ ചേർന്ന് വിശദമായ വിവരശേഖരണം നടത്തുക.
സംഗ്രഹം:
ഈ എല്ലാ സൂചകങ്ങളും നിരീക്ഷണത്തിന് വേണ്ടി ആവശ്യമായ പ്രക്രിയാശേഷികൾ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് പൂർണ്ണമായ ആലോചനാ രീതിയിൽ നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്, സവിശേഷതകൾ വിശദീകരിക്കുക, സമന്വയം കണ്ടെത്തുക, ഒട്ടനവധി ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവബോധം നേടുക എന്നിവ നിരീക്ഷണത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്.
