Question

ചുവടെ കാണുന്നവയിൽ ജാമിതീയ ഐസോമേറിസം ( geometric isomerism) പ്രകടമാക്കുന്ന സംയുക്തം ഏതാണ്?

• A. ഈഥൈൻ
• B. പ്രോപ്പയിൻ
• C. ബ്യുട്ട് -2-ഈൻ
• D. മീഥേയിൻ

Answer 1

Answer:

C. ബ്യുട്ട് -2-ഈൻ

ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം (Geometric Isomerism)

• ഒരു സംയുക്തത്തിന് ഒരേ തന്മാത്രാ ഫോർമുലയും ഘടനാപരമായ ഫോർമുലയും ഉണ്ടായിരിക്കുകയും, എന്നാൽ ബഹിരാകാശത്ത് ആറ്റങ്ങളുടെ ക്രമീകരണത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അതിനെ സ്റ്റീരിയോ ഐസോമെറിസം എന്ന് പറയുന്നു.
• സ്റ്റീരിയോ ഐസോമെറിസത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വിഭാഗമാണ് ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം. ഇത് സാധാരണയായി സിസ്-ട്രാൻസ് ഐസോമെറിസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
• ഒരു ഇരട്ട ബോണ്ടിന് ചുറ്റുമുള്ള ഭ്രമണം നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലോ (restricted rotation) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സൈക്ലിക് ഘടന കാരണത്താലോ ആണ് ഈ തരം ഐസോമെറിസം ഉണ്ടാകുന്നത്.

ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ

• ഒരു സംയുക്തം ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കണം:
  • ഇരട്ട ബോണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ സൈക്ലിക് ഘടന: കാർബൺ-കാർബൺ ഇരട്ട ബോണ്ട് (C=C) പോലുള്ള ഒരു ഘടന ഉണ്ടായിരിക്കണം, അത് ബോണ്ടിന് ചുറ്റുമുള്ള ഭ്രമണത്തെ തടയും. സൈക്ലിക് സംയുക്തങ്ങളിലും ഇത് കാണാം.
  • വ്യത്യസ്ത ഗ്രൂപ്പുകൾ: ഇരട്ട ബോണ്ടിലെ ഓരോ കാർബൺ ആറ്റത്തിലും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കണം. അതായത്, C=C ബോണ്ടിലെ ഒരു കാർബണിൽ A, B എന്നീ ഗ്രൂപ്പുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ A ≠ B ആയിരിക്കണം. അതുപോലെ മറ്റേ കാർബണിൽ C, D എന്നീ ഗ്രൂപ്പുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ C ≠ D ആയിരിക്കണം.

ബ്യുട്ട് -2-ഈൻ (But-2-ene) ഉദാഹരണം

• ബ്യുട്ട് -2-ഈൻ (CH₃-CH=CH-CH₃) എന്ന സംയുക്തത്തിൽ ഒരു കാർബൺ-കാർബൺ ഇരട്ട ബോണ്ട് (C=C) ഉണ്ട്. ഇത് ഭ്രമണം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
• ഈ ഇരട്ട ബോണ്ടിലെ ഓരോ കാർബൺ ആറ്റത്തിലും ഒരു മെഥൈൽ ഗ്രൂപ്പും (CH₃) ഒരു ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റവും (H) ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• CH₃, H എന്നീ ഗ്രൂപ്പുകൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ, ബ്യുട്ട് -2-ഈൻ ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
• ഇതിന്റെ രണ്ട് ജാമിതീയ ഐസോമറുകളാണ്:
  • സിസ്-ബ്യുട്ട്-2-ഈൻ: ഇരട്ട ബോണ്ടിന്റെ ഒരേ വശത്ത് ഒരേ ഗ്രൂപ്പുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, രണ്ട് CH₃ ഗ്രൂപ്പുകളും ഒരേ വശത്ത്).
  • ട്രാൻസ്-ബ്യുട്ട്-2-ഈൻ: ഇരട്ട ബോണ്ടിന്റെ എതിർ വശത്ത് ഒരേ ഗ്രൂപ്പുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന്, രണ്ട് CH₃ ഗ്രൂപ്പുകളും എതിർ വശത്ത്).

മത്സര പരീക്ഷകൾക്കായുള്ള പ്രധാന വസ്തുതകൾ

• പ്രോപ്പ്-1-ഈൻ (Prop-1-ene) (CH₃-CH=CH₂) ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കില്ല. കാരണം, ഇരട്ട ബോണ്ടിലെ ഒരു കാർബണിൽ രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങളുണ്ട് (അതായത്, ഒരേ ഗ്രൂപ്പുകൾ).
• ബ്യുട്ട്-1-ഈൻ (But-1-ene) (CH₃-CH₂-CH=CH₂) ജാമിതീയ ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കില്ല. കാരണം, ഇരട്ട ബോണ്ടിലെ അറ്റത്തുള്ള കാർബണിൽ രണ്ട് ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങളുണ്ട്.
• അൽക്കീനുകൾ (Alkenes) സാധാരണയായി സിസ്-ട്രാൻസ് ഐസോമെറിസം പ്രകടിപ്പിക്കാറുണ്ട്, എന്നാൽ മുകളിലുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കണം.
• സിസ്, ട്രാൻസ് ഐസോമറുകൾക്ക് അവയുടെ ഫിസിക്കൽ പ്രോപ്പർട്ടികളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, ദ്രവണാങ്കം, തിളനില, ഡൈപോൾ മൊമെന്റ്) വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
• സാധാരണയായി, സിസ് ഐസോമറിന് ട്രാൻസ് ഐസോമറിനേക്കാൾ ഉയർന്ന ധ്രുവീയതയും (polarity) അതുവഴി ഉയർന്ന തിളനിലയും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്, കാരണം സിസ് ഘടനയിൽ ഡൈപോൾ മൊമെന്റുകൾ പരസ്പരം റദ്ദാക്കപ്പെടാതെ ഒരു വശത്ത് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ട്രാൻസ് ഘടനയിൽ ഡൈപോൾ മൊമെന്റുകൾ പരസ്പരം റദ്ദാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, ഇത് ധ്രുവീയത കുറയ്ക്കുന്നു.