Question

ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അർഹതയില്ലാത്ത സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നത് തടഞ്ഞുകൊണ്ട് കോടതി പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഉത്തരവ് ഏതാണ്?

• A. ക്വോ വാറന്റോ
• B. മാൻഡമാസ്
• C. ഹേബിയസ് കോർപ്പസ്
• D. പ്രൊഹിബിഷൻ

Answer 1

Answer:

A. ക്വോ വാറന്റോ

ക്വോ വാറന്റോ (Quo Warranto)

• ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ Article 32 പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്കും, Article 226 പ്രകാരം ഹൈക്കോടതികൾക്കും പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കഴിയുന്ന അഞ്ച് തരം റിട്ടുകളിൽ (Writs) ഒന്നാണ് ക്വോ വാറന്റോ.
• ഇതിന്റെ ശാബ്ദിക അർത്ഥം 'ഏത് അധികാരത്താൽ' (By what authority) എന്നാണ്.
• പ്രധാന സവിശേഷതകൾ:
  1. ഒരു വ്യക്തി അർഹതയില്ലാതെ ഒരു പൊതുസ്ഥാപനത്തിൽ (Public Office) ഉദ്യോഗം വഹിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആ തസ്തികയിൽ തുടരാൻ അദ്ദേഹത്തിന് എന്ത് നിയമപരമായ അവകാശമാണുള്ളതെന്ന് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് കോടതി ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.
  2. ഈ റിട്ട് വഴി, നിയമവിരുദ്ധമായി തസ്തിക കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ അതിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ കോടതിക്ക് സാധിക്കും.
  3. ഈ റിട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ പരാതിക്കാരന് ആ തസ്തികയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല; ഏതൊരു പൗരനും ഇത് കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്താം.
  4. സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കോ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ എതിരെ ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കില്ല.
• ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ റിട്ട് അധികാരങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കടംകൊണ്ടതാണ്.