ഒരു പൊതു അധികാരിയോട് അവരുടെ നിയമപരമായ കടമ നിർവഹിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന റിട്ട് ഏതാണ്?
Aസെർഷ്യോററി
Bപ്രോഹിബിഷൻ
Cമാൻഡമസ്
Dക്വോ വാറന്റോ
Answer:
C. മാൻഡമസ്
Read Explanation:
Mandamus
- Mandamus എന്നത് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ 'ഞങ്ങൾ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു' (We Command) എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന പദമാണ്.
- ഒരു പൊതു അധികാരി (Public Official), കോർപ്പറേഷൻ, കീഴ്ക്കോടതി, അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാർ ഏജൻസി എന്നിവ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണത്തിൽ വീഴ്ച വരുത്തുമ്പോൾ, അവരുടെ നിയമപരമായ കടമ നിർവഹിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് സുപ്രീം കോർട്ടോ ഹൈക്കോർട്ടുകളോ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഉത്തരവാണിത്.
- ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ Article 32 (സുപ്രീം കോടതി) പ്രകാരവും Article 226 (ഹൈക്കോടതികൾ) പ്രകാരവുമാണ് ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്.
പ്രധാനപ്പെട്ട വസ്തുതകൾ:
- പൊതു അധികാരികൾക്കാണ് ഈ റിട്ട് പ്രധാനമായും ബാധകമാകുന്നത്.
- സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കോ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ എതിരെ Mandamus പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
- പ്രസിഡന്റിനും ഗവർണർക്കും എതിരെ ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമില്ല.
- ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ തൻ്റെ നിയമപരമായ കടമ നിർവഹിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്.
- ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അധ്യക്ഷനായ ഒരു കോടതിക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനോ എതിരെ ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കഴിയില്ല.