Question

പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിക്ക് തന്റെ വിവേചനാധികാരം പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഏതാണ് ?

• A. ലോക്‌സഭ പിരിച്ചുവിട്ടപ്പോൾ മാത്രം
• B. ലോക്സഭയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തപ്പോൾ
• C. രാജ്യസഭയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തപ്പോൾ
• D. മുകളിൽ പറഞ്ഞ സാഹചര്യങ്ങളിലെല്ലാം

Answer 1

Answer:

B. ലോക്സഭയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തപ്പോൾ

• സാധാരണയായി, ലോക്സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള പാർട്ടിയുടെയോ മുന്നണിയുടെയോ നേതാവിനെയാണ് രാഷ്ട്രപതി പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിക്കുന്നത്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രപതിക്ക് സ്വന്തം വിവേചനാധികാരം (Discretionary Power) പ്രയോഗിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രധാന സാഹചര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. ഹങ് പാർലമെന്റ് (Hung Parliament): പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ലോക്സഭയിൽ ഒരു പാർട്ടിക്കോ മുന്നണിക്കോ വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കാൻ ഏറ്റവും സാധ്യതയുള്ള വ്യക്തിയെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിക്കാൻ രാഷ്ട്രപതിക്ക് സാധിക്കും.

2. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണം: സ്ഥാനത്തിരിക്കെ പ്രധാനമന്ത്രി അപ്രതീക്ഷിതമായി മരണപ്പെടുകയും, ഭരണകക്ഷിക്ക് വ്യക്തമായ ഒരു പകരക്കാരനായ നേതാവ് ഇല്ലാതെ വരികയും ചെയ്യുമ്പോൾ.

"രാജ്യസഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷം പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നതിനെ ബാധിക്കില്ല. സർക്കാരിന്റെ നിലനിൽപ്പ് ലോക്സഭയിലെ ഭൂരിപക്ഷത്തെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്".