അയ്യങ്കാളി (1863-1941) കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാന നായകരിൽ പ്രമുഖനാണ്. ദളിതരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടിയ ഇദ്ദേഹം 'ദളിത് മിത്രൻ', 'പുലയരാജാവ്' എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
കല്ലുമാല സമരം: 1915-ൽ കൊല്ലം പെരിനാട് വെച്ചാണ് കല്ലുമാല സമരം നടന്നത്. അയിത്തജാതി സ്ത്രീകൾ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചിരുന്ന കല്ലുമാലയും മറ്റ് ആഭരണങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കാനായി നടന്ന സമരമാണിത്.
പിടിയരി സമ്പ്രദായം:കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസ് ചാവറ ആരംഭിച്ച ഒരു ജീവകാരുണ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിയാണ് പിടിയരി സമ്പ്രദായം
സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം: 1893-ൽ വില്ലുവണ്ടിയിൽ യാത്ര ചെയ്തുകൊണ്ട് പൊതുനിരത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവകാശം അദ്ദേഹം നേടിയെടുത്തു. ഇത് 'വില്ലുവണ്ടി സമരം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്വാതന്ത്ര്യം: 1904-ൽ വെങ്ങാനൂരിൽ സാധുജന പരിപാലിനി സംഘത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആദ്യത്തെ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചു. ദളിതർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ഇതൊരു വലിയ മുന്നേറ്റമായിരുന്നു.
കർഷക തൊഴിലാളി സമരം: 1913-ൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ കർഷക തൊഴിലാളി സമരം (കാർഷിക പണിമുടക്ക്) ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നു. 1913 മുതൽ ഒരു വർഷത്തോളം ഈ സമരം നീണ്ടുനിന്നു.
1911-ൽ ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയിൽ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ദളിതനാണ് അയ്യങ്കാളി.
