വിഗോട്‌സ്കിയുടെ സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച്, കുട്ടികളുടെ മാനസിക വികാസത്തിൻ്റെയും ചിന്താശേഷിയുടെയും (Cognitive Development) അടിസ്ഥാനം സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും (Social Interaction) ഭാഷാ വിനിമയവുമാണ്.
അതായത്, ഭാഷാ വികാസവും ചിന്താവികാസവും സമൂഹത്തിൽ (അന്തർവ്യക്തിപരം) നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ക്രമേണ സ്വയംഭാഷണത്തിലൂടെ (Egocentric/Private Speech) വ്യക്തിയുടെ ആന്തരിക ചിന്തയായി മാറുന്നു.
സ്വയംഭാഷണം (Private Speech): കുട്ടികൾ തങ്ങളോടുതന്നെ സംസാരിക്കുന്നത്, സാമൂഹിക ഭാഷയെ ചിന്തയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ആന്തരിക ഭാഷയാക്കി മാറ്റുന്നതിൻ്റെ ഒരു ഘട്ടമാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തിയിലേക്കുള്ള (D) വികാസക്രമമാണ് വിഗോട്‌സ്കി ഊന്നിപ്പറയുന്നത്.
(A) പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അകമ്പടിയായിട്ടാണ് സ്വയംഭാഷണം ഉള്ളത് എന്ന പ്രസ്താവനയും വിഗോട്‌സ്കിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിന് യോജിച്ചതാണ്, കാരണം സ്വയംഭാഷണം കുട്ടികളെ അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ, (D) എന്ന പ്രസ്താവന അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സിദ്ധാന്തത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ദിശ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാൽ കൂടുതൽ സമഗ്രമാണ്.
