ഒരു വ്യക്തിയുടെ തടങ്കലിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കുന്നതിനായി പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന റിട്ട് ഏതാണ് ?
Aമാൻഡമസ്
Bസേർഷ്യോററി
Cപ്രൊഹിബിഷൻ
Dഹേബിയസ് കോർപ്പസ്
Answer:
D. ഹേബിയസ് കോർപ്പസ്
Read Explanation:
ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് (Habeas Corpus)
- അർത്ഥം: ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ 'ശരീരം ഹാജരാക്കുക' (To have the body of) എന്നാണ് ഈ റിട്ടിന്റെ അർത്ഥം.
- പ്രത്യേകത: നിയമവിരുദ്ധമായി തടങ്കലിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരാളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാൻ അധികാരികളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന റിട്ടാണിത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട റിട്ടായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
- പ്രവർത്തനരീതി: തടങ്കലിലാക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിക്കോ, അദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി മറ്റേതെങ്കിലും വ്യക്തിക്കോ ഈ റിട്ടിനായി കോടതിയെ സമീപിക്കാം. തടങ്കൽ നിയമവിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ, ആ വ്യക്തിയെ ഉടൻ വിട്ടയക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിടുന്നു.
- പരിധി: ഭരണഘടനയിലെ അനുച്ഛേദം 32 (Article 32) പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്കും, അനുച്ഛേദം 226 (Article 226) പ്രകാരം ഹൈക്കോടതികൾക്കും ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ അധികാരമുണ്ട്.
- ഉത്തരവാദിത്തം: സർക്കാർ അധികാരികൾക്കും സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കും എതിരെ ഈ റിട്ട് പുറപ്പെടുവിക്കാം.
- മറ്റ് റിട്ടുകൾ:
- മാൻഡമസ് (Mandamus): പൊതു ഉദ്യോഗസ്ഥർ തങ്ങളുടെ കടമകൾ നിറവേറ്റുന്നില്ലെങ്കിൽ കോടതി നൽകുന്ന ഉത്തരവ്.
- ക്വോ വാറന്റോ (Quo Warranto): ഒരു പൊതുപദവി ഒരാൾ എന്ത് അധികാരം കൊണ്ട് കൈവശം വെക്കുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുന്ന റിട്ട്.
- സെർഷിയോററി (Certiorari): കീഴ്ക്കോടതികളുടെയോ അർദ്ധ ജുഡീഷ്യൽ അതോറിറ്റികളുടെയോ ഉത്തരവുകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനായി ഉയർന്ന കോടതികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്.
- നിരോധന റിട്ട് (Prohibition): കീഴ്ക്കോടതികൾ തങ്ങളുടെ അധികാര പരിധി ലംഘിക്കുന്നത് തടയാൻ നൽകുന്ന നിർദ്ദേശം.